| |
|
| |
a cire perdue |
|
|
|
|
|
In de bronsgieterij
wordt gewerkt volgens de ‘verloren was methode’, ook wel ‘à
cire perdue’ genaamd. Dit is de oudste methode om brons te
gieten en dateert al vanaf circa 3000 v. Chr. |
|
|
|
|
|
|
|
Wasmodellen
worden uitgestookt in vuurvaste vormen (ongeveer
drie dagen op 650° C) waarna in de zo ontstane
contravorm het brons kan worden gegoten (op een
temperatuur van ±1150° C). |
 |
| |
|
|
|
Kleine beelden
worden gegoten met de lepel (zie rechterfoto’s)
Beelden vanaf ±
10 kg worden met de kroes en de lummel gegoten (zie
foto hierboven).
|
 |
|
|
|
|
|
|
Bronsgieten volgens de
‘verloren was methode’ |
|
|
|
|
|
Om van een beeld een
wasmodel te kunnen maken (de indirecte methode) wordt
gebruik gemaakt van siliconenrubber mallen. In deze mallen
wordt was gegoten (hol of massief) zodat er van een beeld
van steen, klei of ander materiaal een wasmodel kan worden
gemaakt.
Wanneer de kunstenaar
het beeld al in was aanlevert, hoeft er niet altijd een
siliconenmal gemaakt te worden. In dat geval spreken we van
de directe methode. |
|
|
|
|
|
 |
 |
 |
|
|
het
Origineel: Schaapjes
van keramiek |
de
siliconenmal |
het
(holle) wasmodel uit
de mal |
|
|
|
|
|
Het (holle) wasmodel
wordt voorzien van een aangiettap, aangietkanalen en
ontluchtingen alvorens ingevormd te kunnen worden in een
tweede (vuurvaste) mal. Deze mal gaat 3 dagen op
± 650 ° C de
uitstookoven in. In de contravorm die zo ontstaat kan het
brons worden gegoten. |
|
|
|
|
|
 |
 |
 |
|
|
het
wasmodel met
aangiettap, aangietkanaal
en ontluchtingen |
de
vuurvaste mal |
na
te zijn uitgehakt en
schoongespoten is dit het
resultaat |
|
|
|
|
|
Als het brons gegoten
is, worden de vuurvaste vormen stukgehakt, het brons wordt
schoongespoten met een hogedrukspuit en dan begint het
afwerken van de ruwe bronzen beelden (het ciceleren). De
aangiettap, de aangietkanalen en de ontluchtingen worden
eraf gezaagd, oneffenheden weggewerkt, gaten dichtgelast en
de giethuid wordt geborsteld. Eventueel kan een beeld of een
gedeelte van een beeld gepolijst worden. De laatste fase is
het aanbrengen van de patine (kleur). Dit gaat met behulp
van zuren (o.a. ijzerchloride, kopernitraat, zwavellever,
salpeterzuur), pigmenten en een gasbrander.
Dit patineren kan ook
met behulp van zogenaamde ‘koud patina’ gebeuren. |
|
|
|
|
|
 |
 |
 |
|
|
geciceleerd |
gepatineerd |
het proces van het
begin tot het eind |
|
|
|